Laatste update 30-09-2026.
Bewoning in Schoonouwen onder Stolwijk
Tussen 1700 en circa 1850 waren de Ankers nadrukkelijk aanwezig in het buurtschap Schoonouwen onder Stolwijk. Grote delen waren in eigendom van de nakomelingen van Willem Ariensz Anker die tussen 1725 en 1764 (mogelijk met behulp van een erfenis uit de familie Dionijs) grote stukken land en meerdere hofsteden wist te verwerven. Deze Willem Ariensz Anker was een 'grote boer' en leefde in hoge welstand. Op enig moment tussen 1706 en 1725 was hij de enige mannelijke Anker in Stolwijk. In die zin kan hij gezien worden als de stamvader van alle Ankers uit Stolwijk en de Krimpenerwaard. Vrijwel iedere Anker uit deze omgeving stamt af van een van de drie zonen van Willem Ariensz.
Hieronder een overzicht van de bewoning in Schoonouwen door de jaren heen. Onderstaande adressen geven de situatie weer, met als uitgangspunt de jaren tussen 1830 en 1840. Dit is de basis omdat toen voor het eerst vrij gedetailleerd genoteerd werd wie er woonden (Kadaster 1832 & volkstelling 1839, 1846/1847).
In 1832 waren er tien woningen/boerderijen in Schoonouwen; twee op Kort Schoonouwen, acht op Lang Schoonouwen tot aan de Opweg. De nummering liep van oudsher andersom; d.w.z. dat men begon te tellen in Kort Schoonouwen richting de Opweg. Aan de noordzijde van Schoonouwen was nog geen bebouwing, alle boerderijen stonden aan de zuidzijde. Per adres staat er genoteerd wie er ooit woonden, (voor zover bekend). De huizen die na 1840 (ertussen) zijn gebouwd zijn hierin niet meegenomen. De bewoners zijn genoteerd per gezinshoofd en echtgenoot.
► De gegevens zijn ontleend aan het concept boekwerkje "De koningen van Schoonouwe 1700-1975" samengesteld door John Anker rond 2001. Dit zijn dus niet mijn persoonlijke bevindingen, maar ze zijn verkregen uit het genoemde boekwerkje. Deze informatie is aangevuld met gegevens uit de bevolkingsregisters en volkstellingregisters. ► Aanvullingen of correcties zijn altijd welkom.
(E) = eigenaar, (H) = huurder.
KORT SCHOONOUWEN 1
Huidig adres: Schoonouwenseweg 17.
1839: Familie Cornelis de Graaf; weduwnaar met 5 kinderen plus een dienstbode en een inwonend familielid (totaal:8 personen).
1856-ca.1867: Gezin Jan Both en Grietje de Graaf,
ca.1867-1871: Gezin Cornelis Jongebreur en Neeltje Buijense
1871-1880: Gezin Adrianus Cornelis Both en Maartje Dogterom.
1891: Witte van der Linde en Jannigje van Ede.
KORT SCHOONOUWEN 2
Huidig adres: Schoonouwenseweg 15.
Op dit adres heeft Cornelis Anker Kz. gewoond. Een akte uit 1813 geeft aan dat hij daar heeft gewoond. De akte beschrijft de scheiding van de boedel na zijn overlijden. Cornelis werd in 1768 in Stolwijk geboren, als oudste zoon van Claes Anker en Neeltje Stierman. In 1796 trouwde hij met Celia van Eck, zij werd geboren in 1774 te Stolwijk, een dochter van Gerrit van Eck en Jannigje Jacobse Kloot. In datzelfde jaar verliet hij het ouderlijk huis en verhuisde naar Haastrecht. In Haastrecht werden hun eerste vijf kinderen geboren: Klaas (1796), Jannetje (1798), Gerrit (1800), Neeltje (1801) en Willem (1803). Zie stamboom Anker I.
In 1805 kwam het gezin terug naar Stolwijk. Hoogstwaarschijnlijk had dit te maken met het overlijden van vader Claes en de scheiding/verdeling van de boedel. Te Stolwijk werden nog vijf kinderen geboren: Cornelis (1805), Celia (1807), Lena (1808), Jan (1809) en Neeltje Anker (1811). Het lidmatenregister van Stolwijk bevestigt deze gezinssamenstelling; in 1808 woonden er 11 personen op het tweede huis in (Kort) Schoonouwen.
Cornelis Anker Kz. overleed op 31 augustus 1813 te Stolwijk. Weduwe Celia bleef na het overlijden van Cornelis op de boerderij wonen. Op 6 maart 1816 hertrouwde zij met Arie van Meijeren, de boerenknecht die op de boerderij werkte. Dat Arie van Meijeren knecht op de boerderij was, is "naar verluidt". Graag zou ik bewijsstukken willen zien van deze bewering. Vijf maanden na het huwelijk werd hun eerste kindje geboren; Klaas van Meijeren. Later werd het gezin nog uitgebreid met een dochter; Aaltje van Meijeren.
1691: Geertje Leenderts Kaar (weduwe Claes Ariens Boer).
1701-1711: Daem Louwe Krijgsman (E) en Wijntje Ariensd.
1720: Aart Dirckse Boer (E) en Maria Krijgsman.
1783-1804: Claes (Klaas) Anker Wz. (E) en Neeltje Lourisse Stierman.
►Claes koopt in 1783 de hoeve voor 5.700 gulden.
1804-1813: Familie Cornelis Anker Kz. (E) en Celia van Eck.
1839: Familie Arie van Meijeren (E) en Celia van Eck (weduwe Cornelis Anker), 2 kinderen plus een inwonend familielid (totaal: 5 personen).
1850-1860: Familie Aaltje van Meijeren en Jan Baas.
1858: Klaas van Meijeren en Hilligje Verburg met zoon Gerrit van Meijeren > later verhuisd naar Kort Schoonouwen 3 (zuidzijde; huidig nr. 60).
► De oude boerderij is waarschijnlijk afgebroken tussen 1872 en 1877. Deze stond op een terp. Bij de bouw van de nieuwe boerderij is de terp afgegraven en waarschijnlijk is daarmee de achter de boerderij liggende put gedempt.
1877: Familie Pieter van der Hee en Neeltje Snoek.
1906; Familie Cornelis van der Hee en Maartje Bol.
► Opnieuw een nieuwe boerderij in 1908?
1925: Familie Pieter van der Hee en Margje Sijgje de Groot.
1932: Willem Bol en Jacoba Anker. Zij pachten de boerderij.
1934: Familie Adrianus Jonkheid en Maria Teeuwen.
Vanaf 1953: Familie De Vries.
*De bebouwing aan de zuidelijke zijde van Kort Schoonouwen (tegenwoordig nr. 60 en 62) is van na 1831.
Kort Schoonouwen 3 (huidig nr. 60) werd gebouwd in 1857. De eerste steen werd gelegd door Celia van Eck (*1774). Deze steen is nog steeds zichtbaar (maar helaas onleesbaar) in de westelijke muur van de boerderij. Bewoning:
1860-1870; Klaas van Meijeren en Hilligje Verburg met gezin.
Na 1869; Arie van Meijeren, Klaas van Meijeren en Greetje Hoogendoorn.
Kort Schoonouwen ? (huidig nr. 62) > onbekend.
LANG SCHOONOUWEN 3
Huidig adres: Schoonouwenseweg 58.
1839: Familie Jacob Ingensz Verburg en Petronella van Dam; vijf kinderen plus dienstbode en inwonende weduwe (totaal: 9 personen).
1850-1880: Familie Verburg.
LANG SCHOONOUWEN 4
Huidig adres: Schoonouwenseweg 56 “De Willemshoeve”.
Deze hofstede was gebouwd op een terp en het laatste decennia van de 18e eeuw was de naam 'het Veldhuis'. Dat was een verwijzing naar de ligging van de boerderij; niet zoals alle andere boerderijen in Schoonouwen aan de weg, maar verder "in het veld". Vanaf de weg liep een lang pad geflankeerd door bomen naar de hofstede. Hier hebben zes generaties Anker gewoond.
1654/1655; Vermoedelijk eigendom van Jan Klaasz. den Boer (verpondingsregister).
1691: Jan Jansz (de) Boer (verpondingsregister) > Grote: 9 morgen en 3 hond.
1693: Arie Hendriksz Oosterling (E).
1694-1706: Familie Hendrick Gerritsz (Ancker) en Maria Jans.
1703-1706: Familie Arije Hendricksz Ancker en Marijtje Dionijs.
1725: Familie Willem Ariens Ancker (E) en Lena van der Neut.
1756: Familie Willem Ariens Ancker (E) en Lena van der Neut, plus zoon Klaas Anker en Neeltje Louwense Stuurman.
1778: Familie Klaas Anker Wz. (E) en Neeltje Louwense Stuurman.
1806: Arie Kz. Anker (E) en Neeltje Kok.
►In 1806 was de naam nog "het Veldhuis".
1839: Familie Arie Kz. Anker (E) en Neeltje Kok, plus familie van zoon Willem Anker en Willemijntje van Dam, met acht kinderen en een dienstbode.
1843: Familie Willem Az. Anker (E) en Willemijntje van Dam > vertrekken in 1851 naar de U.S.A.
1851: Familie Hendrik Romein (H) en Jannigje Dekker. Victor Anthonius Drossaart (E) te Vlissingen.
1859: Familie Klaas Verhoog (H) en Cornelia de Hoed.
1875: Familie Cornelis Blanken (H) en Klazina Verduijn. Familie Ruis (E).
1878: Familie Jacob Bol (H) en Neeltje Maria Huisman. Familie Ruis (E).
1900: Familie Pieter Adrianus Bol (H) en Engeltje Verburg. Familie Ruis (E).
1911: Familie Huig Voorsluis (H) en Jacoba Teuntje Hendrika Bol. Familie Ruis (E).
1946: Cornelis Voorsluis (H). Familie Ruis (E).
1970: Huig Voorsluis (H) en Janna Paulina van der Hek. Catharina Geertruida Ruis (E).
1982: Huig Voorsluis (E) koopt het pand van C.G. Ruis.
1986: Familie P. de Bruijn.
► In het huurcontract van 1970 is er nog steeds sprake van "De Willemshoeve".
► Volgens overlevering werd de oorspronkelijke boerderij in 1925 gesloopt en werd op dezelfde plaats het huidige woonhuis neergezet.
► Dit is de eerste, oorspronkelijke locatie in Stolwijk van de stamhoeve van de familie Anker. De hoeve waar Hendrick Gerrits in 1694 kwam wonen.
LANG SCHOONOUWEN 5
Huidig adres: Schoonouwenseweg 50a.
Tegenwoordig: Hoeve Elisabeth
1831: Arie Klaasz. Anker (E).
1839: Familie Jan Cornelisz Anker (H) en Neeltje van Eck; plus twee kinderen, een dienstbode en inwonend familielid (totaal: 6 personen).
1842: Arie Anker (H) en Hendrika Slappendel met gezin. Arie was de kleinzoon van Arie Kz. Anker.
1843: Klaas Anker (E); hij erft de boerderij van zijn vader.
1846/1847: Arie Anker (H) en Hendrika Slappendel; Arie was de kleinzoon van Arie Kz. Anker.
1860-1880; Arie Anker (H) en Hendrika Slappendel
1889: Arie Anker (E); zoon van Klaas Anker (zie 1843).
1890: Familie Willem Graveland (E) en Jansje Anker; Willem was de schoonzoon van Arie Anker (zie 1889).
1918: Jansje Anker.
1919: Familie Willem Gerrit Zwaal en Teuntje Kleijbergen.
1922: Arie Adrianus Bodegom (uit Zwijndrecht).
► Later verkocht aan een scheepsreder uit Rotterdam; het wordt dan 'De Malerij' genoemd.
1990: Familie De Jong.
LANG SCHOONOUWEN 6
Huidig adres: Schoonouwenseweg 34.
1832: Sybrandt van Wijngaarden (E).
1839: Johannes van Wijngaarden en Kornelia van Dam; met vier kinderen, een dienstknecht, een dienstmeid en inwonende ouder (totaal: 9 personen).
1846-1860: Harmen Schilt en Kornelia van Dam (hertrouwd).
1860-1880; Gezin Jacobus van Eijk en Annigje van Wijngaarden.
1880-1890; Jan van de Pijl en Hendrikje de Mik.
1920: Familie de Vries
Boerderij vervangen in 2003?
LANG SCHOONOUWEN 7
Huidig adres: Schoonouwenseweg 30.
1832: Maria Vonk; weduwe Gerrit Uittenbroek (E).
1839: Laurens Dekker en Maria Vonk; plus een dienstbode en een dienstknecht (totaal: 4 personen).
1850-1860: Laurens Dekker en Maria Vonk.
1850-1860: Gijsbert de Borst en Neeltje van Vliet met gezin.
1850-1860: Aris Graveland en Cornelia Verdoold met gezin.
1870-1880; Willem Graveland en Annigje de Jong.
Vervangen door nieuwbouw in 1930?
LANG SCHOONOUWEN 8
Huidig adres: Schoonouwenseweg 22.
1839: Familie Frans Schilt en Neeltje de Vries; plus vier familieleden waaronder een dienstbode en een dienstknecht (totaal: zes personen).
1850-1860: Frans Schilt en zoon Arie Schilt.
Na 1860: Arie Fz. Schilt.
LANG SCHOONOUWEN 9
Huidig adres: Schoonouwenseweg 18.
1778: Hendrik Wz. Anker (E) en Margje Pieterse Huijsman.
1816: Arie Hz. Anker (E) en Jannigje Verdoold.
1839: Jannigje Verdoold (weduwe Arie Hz. Anker); plus negen kinderen Anker en een dienstknecht (totaal: elf pers.).
1847: Jannigje Verdoold hertrouwd met de knecht Leendert de Mik; Leendert de Mik koopt één voor één van de kinderen Anker het erfdeel op.
1848: Cornelis Anker (E) koopt de boerderij na het overlijden van Jannigje Verdoold.
1850-1860: Gijsbert de Borst (H) en Neeltje van Vliet met gezin > verhuisd naar Lang Schoonouwen nr. 7.
1855: Dirk Cz. Anker (H) en Geertje de Jong.
1862: Dirk Cz. Anker (E) > Hij koopt de boerderij van zijn vader.
1906: Cornelis Dz. Anker (E) en Grietje Graveland.
1916: In gemeenschappelijk bezit van Cornelis Cz. Anker en Pietertje Cornelisd. Anker.
1921: Cornelis Cz. Anker (E) en Trijntje Anker (neef/nicht).
1959: C. (Kees) Anker.
1965: Arie Scheer (E). Neef van C. (Kees) Anker.
1970: Jan Noordergraaf (E).
► Volgens overlevering dateert deze boerderij uit het begin van de 17e eeuw; het voorhuis (of de voorgevel) zou nog in originele staat zijn. Een andere overlevering maakt melding van het feit dat de boerderij er één is van 3 die naast elkaar gebouwd zijn in Schoonouwen rond 1616.
►In de zijmuur (oostelijk) van het oude "ophuis" zitten enkele kleine raampjes van de kelder, waarboven een sierlijke boog is gemetseld. Hierin is een merkwaardig reliëfje aangebracht waarvan de betekenis onbekend is. Zichtbaar zijn; een troffel, een stenenschoonmaker en een voegspijker (of hoefnagel). Versierd met een kroontje. Bron: Goudsche Courant, 4 april en 4 december 1959. Volgens het artikel in de Courant is dit de oorspronkelijke stamhoeve van de Ankers sinds 1616. Inmiddels is bekend dat de familie Anker pas sinds 1694 in Stolwijk woonachtig was. En niet op deze boerderij, maar op de locatie van de Willemshoeve (zie Lang Schoonouwen nr. 4). In de 17e eeuw was deze boerderij dus eigendom van anderen.
► Volgens zeggen heeft er ooit een vrijmetselaarsloge gezeteld in de boerderij. Navraag bij de vrijmetselaarsloge in Den Haag gaf geen uitsluitsel. De tekenen in de oostmuur lijken op die van de vrijmetselaars, maar zijn niet van de loge.
► Volgens overlevering was er ooit een kerker onder de boerderij (een gevangenis van een klooster) met een afdeling voor mannen en vrouwen. Was deze boerderij ooit eigendom van een klooster in Gouda of Schoonhoven? Helaas is hier niets over bekend.
► Bij een verbouwing van de boerderij is het jaartal boven de deur verloren gegaan. Hetzelfde geldt voor een mooie gevelversiering van twee stenen beelden met een druiventros.
► Bij een verbouwing werden ooit kloostermoppen in een muur gevonden, dit duidt op een middeleeuwse afkomst. Mogelijk werd de boerderij in 1616 opgetrokken op de fundamenten van een ouder bouwwerk en uit de bouwvallen daarvan werden de kloostermoppen gebruikt. Waarschijnlijk was dat oude bouwwerk geen boerderij.
Bron: Goudsche Courant, 4 april en 4 december 1959.
LANG SCHOONOUWEN 10
Huidig adres: Schoonouwenseweg 10
1817-1830: Arie Hz. Anker en Jannigje Verdoold.
1832: Willem Hz. Anker.
1839: Familie Willem Hz. Anker en Jacoba Berger; plus drie kinderen (totaal: vijf personen).
1850-1860: Willem Anker en Jacoba Berger met gezin.
1852: Weduwe Jacoba Anker-Berger (E).
1857: De kinderen Lena en Klaas Anker kopen het van moeder Jacoba Berger.
1858: Familie Willem Wz. Anker en Ingje Graveland.
1862: Verdeling van percelen die vallen onder Lang Schoonouwen 10 tussen Willem Wz. Anker en zijn zus Lena.
1862: Willem Wz. Anker (E).
1870: Familie Willem Wz. Anker en Aaltje Verburg.
1883: Aaltje Verburg en Wouter Slappendel.
► Willem Wz. Anker kreeg uit 2 huwelijken 21 kinderen waarvan er 11 de volwassen leeftijd bereiken.
► Willem Wz. Anker werd "Willem met de 20 kinderen" genoemd.
Voor 1975: Leendert Anker en Dirkje de Jong.
Na 1975: Familie Langendoen.
Vanuit het oorspronkelijke adres Lang Schoonouwen 10 (de grote boerderij) ontstaan een aantal adressen:
1. Het adres hierboven waar vanaf (mogelijk) 1903 Nanne Anker en Annigje Adriana Burger wonen.
2. Het adres waar vanaf 1883 Aaltje Verburg (hertrouwd, weduwe Pieter Jacobus Anker) en Wouter Slappendel wonen.
3. Het adres waar vanaf 1885 Leendert Anker en Gijsbertina Oskam wonen > zie hieronder.
Op deze locatie verder:
1906/1910: Familie Leendert Anker en Gijsbertina Oskam.
Na 1919: Willem Lz. Anker en Lijsbeth Verdoold.
LANG SCHOONOUWEN 10 - naast nr. 10 hierboven-
Huidige adres: Schoonouwenseweg 16.
1862: Lena Wd. Anker (E); verkregen uit verdeling. Hendrik Wz. Anker en Adriana den Hoed zijn dan huurder. Er is dan een hofstede aanwezig.
1884: Leendert Anker (E); zijn oom Hendrik Wz. Anker blijft tot 1885 huurder.
1885: Leendert Anker en Gijsbertina Oskam.
>1885: Drie generaties familie Verkade (tegenwoordig: caravanstalling).
► Volgens de belastingkohieren van 1918 woont in dat jaar weduwnaar Wouter Slappendel tussen beiden in; dit bevestigt het idee dat er drie adressen waren.
► Mogelijk heeft Willem, de zoon van Anker/Verdoold later nog geboerd op Lang Schoonouwen 10.
► Volgens zeggen is de oorspronkelijke boerderij circa 1980 gesloopt. Dit is twijfelachtig omdat oude en recente foto's een voorgevel laten zien met een vergelijkbare vorm.